|
Danas je nedelja, 30. septembar, 273. dan 2007. Do kraja godine ima 92 dana.
1399.
Osnivač Lankasterske dinastije Henri Bolingbrok,
kao pobednik u borbi za vlast, postao je engleski kralj Henri IV,
dan pošto je abdicirao njegov brat od strica Ričard II.
1846.
Američki zubar Vilijam Morton prvi je upotrebio
anesteziju (etar) prilikom vađenja zuba.
1876.
Rođen je srpski pisac, pozorišni kritičar i
diplomata Milan Rakić, reformator stiha i veliki znalac jezika,
član Srpske kraljevske akademije, predsednik srpskog PEN kluba.
Posle završenih studija prava u Parizu, radio je u Beogradu kao
činovnik, a od 1904. bio je u diplomatskoj službi. Pojavio se
1903. zbirkom ''Pesme'' kao potpuno izgrađen pisac, misaon i
osećajan, pesnik unutašnjih nemira i sukoba. Objavio je 1912.
zbirku ''Nove pesme'' i 1936. ''Pesme''. Pedesetak 50 pesama, koliko je
ukupno napisao, odlikuju se elegancijom i savršenstvom forme i
spadaju u vrh srpske lirike 20. veka, poput pesama ''Na Gazimestanu'',
''Jefimija'', ''Dolap'', ''Simonida'', ''Napuštena Crkva'', ''Orhideja'',
''Ljubavna pesma''. Pozorišne kritike koje je on pisao, po opštoj
oceni, veoma su pouzdane i odraz su izuzetne lične kulture.
1882.
Rođen je nemački fizičar Hans Vilhelm Gajger.
Bavio se izučavanjem radioaktivnosti i 1928. izumeo je napravu za
registrovanje i brojanje naelektrisanih čestica i gama-zraka,
odnosno za merenje radioaktivnosti, poznatu kao ''Gajgerov brojač''.
1891.
Samoubistvo je izvršio francuski general Žorž
Ernest Bulanže, ministar vojske od 1886. do 1887, vođa uticajnog
političkog pokreta koji umalo nije srušio Treću republiku.
Stvorio je reakcionarni i antiparlamentarni pokret nazvan -
bulanžizam. Okupio je oko sebe sve neprijatelje Republike sa
namerom obnove monarhije u Francuskoj. Kada su ga republikanci
optužili za pokušaj prevrata pobegao je u Belgiju, gde je sebi
oduzeo život.
1912.
Srbija i Bugarska objavile su mobilizaciju za rat
protiv Turske. Prvi balkanski rat vođen od oktobra 1912. do maja
1913, u kojem su se protiv Turske borile i Grčka i Crna Gora,
završen je porazom Turske. Srbija je tada oslobodila Staru Srbiju
(danas Kosovo i Metohija) i Južnu Srbiju (danas Makedonija).
1915.
Vatrom iz topa oboren je prvi neprijateljski -
nemački avion iznad Kragujevca. Na Metinom brdu u Kragujevcu nalazi
se spomen-obeležje Radoju Raki Ljutovcu, artiljercu-tobdžiji koji
je 1915. godine, u Prvom svetskom ratu, oborio prvi neprijateljski
avion u Srbiji. Taj dan obeležava se kao Dan roda Protivvazdušne
odbrane Vojske Srbije.
1918.
Bugarska armija kapitulirala je u Prvom svetskom
ratu, pošto je na granice Bugarske izbila srpska vojska koja je
posle proboja Solunskog fronta presekla bugarske trupe na dva dela i
potpuno ih slomila.
1938.
Dan po potpisivanju sporazuma u Minhenu, kojim su
zapadni saveznici dozvolili Adolfu Hitleru komadanje Čehoslovačke,
što je otvorilo put ka izbijanju Drugog svetskog rata, britanski
premijer Nevil Čemebrlen izjavio je da je spasen mir.
1941.
Počela je prva nemačka ofanziva na Moskvu.
Nemačka vojska je posle velikih gubitaka sovjetske armije
zaustavljena, ali je polovinom novembra 1941. krenula u drugu
ofanzivu, takođe neuspešno, što je početkom decembra omogućilo
protivnapad i odbacivanje Nemačkih trupa 200 kilo_meta_ra od Moskve.
Na taj način pokopan je plan ''Barbarosa'' o munjevitom ratu protiv
Sovjetske Rusije.
1941.
Završen je ''krvavi marš'' u kojem su Nemci u Drugom
svetskom ratu više od 5.000 stanovnika Šapca doterali na savski
most, gde su neke ubili i bacili u reku a druge gonili do sremskog
sela Jarak pri čemu su malaksali putem ubijani. Preživele su
vratili u Šabac u novoformirani logor. Bila je to odmazda zbog
ustanka koji je bio u toku u Srbiji, sa posebnim zamahom u tom kraju
i zbog nemačkih žrtava tokom ustanka. U čitavoj akciji su sa
nemačkim trupama zajedno učestvovale i hrvatske ustaše.
1947.
U Beogradu je osnovana organizacija partizanskih
ratnih veterana u Drugom svetskom ratu - Savez udruženja boraca
Narodnooslobodilačkog rata.
1949.
Okončan je berlinski ''vazdušni most'', uspostavljen
posle sovjetske blokade Zapadnog Berlina krajem juna 1948, tokom
kojeg su američki i britanski avioni obavili 277.264 leta.
1955.
U automobilskoj nesreći u 24. godini poginuo je
Džejms Din, američki glumac koji je postao simbol pobunjene
mladosti u godinama sveopšteg oslobađanja nakon okončanja Drugog
svetskog rata. Tragičan kraj doprineo da njegov lik preraste u
svojevrstan mit. Filmovi: ''Istočno od raja'', ''Buntovnik bez
razloga'', ''Div''.
1962.
Beli rasisti izazvali su nerede u Oksfordu u
američkoj državi Misisipi zato što je na osnovu odluke federalnog
suda crnac Džejms Meredit upisan na Univerzitet Misisipija.
1965.
Otmicom i ubistvom šest generala u Indoneziji je
otpočeo neuspešni državni udar, okončan masakrom 700.000
članova i pristalica Komunističke partije Indonezije, koji su
počinile snage predvođene štićenikom SAD generalom Suhartom.
1966.
Bivši britanski protektorat u Africi Bečuanalend
stekao je nezavisnost pod nazivom Republika Bocvana, čiji je prvi
predsednik postao Serece Kama.
1966.
Nemački ratni zločinci Albert Šper i Baldur fon
Širah izašli su iz zatvora Špandau nakon što su izdržali kazne
od 20 godina robije.
1970.
Ričard Nikson je doputovao u Beograd, u prvu posetu
Jugoslaviji jednog predsednika SAD.
1980.
Izrael je uveo valutu po imenu - šekel, koja je
zamenila dotadašnju izraelsku funtu. Naziv novčane jedinice
odabran je prema imenu koje je poznato u drevnim tekstovima kao
sredstvo plaćanja u jevrejskoj državi.
1985.
Umro je američki seizmolog Čarls Rihter, čijim je
prezimenom nazvana skala za merenje jačine zemljotresa.
1988.
Penzionisano je pet visokih sovjetskih funkcionera,
uključujući predsednika Prezidijuma Vrhovnog sovjeta Andreja
Gromika.
1990.
Sovjetski Savez i Izrael sporazumeli su se da
uspostave konzularne odnose. Moskva je prekinula diplomatske odnose
zbog šestodnevnog izraelsko-arapskog rata 1967. Istog dana 1990. su
uspostavljeni i puni diplomatski odnosi između Sovjetskog Saveza i
Južne Koreje.
1993.
U seriji jakih zemljotresa u jugozapadnoj Indiji
poginulo je najmanje 22.000 ljudi.
1998.
U napadima albanskih terorista na graničare Vojske
Jugoslavije u području karaule ''Košare'' kod Djakovice poginuli su
vojnici Miroslav Jocić, Miloš Pavlović, Vladimir Radoičić,
Miladin Gobeljić i Ilija Pavlović, a u području karaule ''Morina''
zastavnik Milan Bundalo.
1999.
Policija je u Beogradu, drugo veče zaredom, silom
suzbila demonstracije nekoliko desetina hiljada pristalica
opozicione koalicije ''Savez za promene'', povredivši desetine
građana. Opozicione stranke Srbije su ranije tog dana zaključile
da su vanredni izbori, pod uslovima usklađenim s međunarodnim
standardima, najbrži i najracionalniji izlaz iz krize.
2004.
U samoubilačkom napadu na američki vojni konvoj u
Bagdadu, koji su izveli pripadnici terorističke grupe jordanskog
ekstremiste Abu Musaba el Zarkavija, poginula je 41 osoba, od toga
34 dece koja su pohrlila da uzmu slatkiše od američkih vojnika.
2006.
Skupština Srbije usvojila je Predlog novog ustava.
Predlogom Ustava Srbija je definisana kao država srpskog naroda kao
i svih građana. U preambuli Predloga novog ustava naglašena je
neodvojivost Kosova i Metohije od Srbije.
|
a ti Smaka, pomeri se malo, molicu lepo. Hm 
.. jer kletva se djeli 
